Evde bakım maaşı kimlere bağlanır, şartları nelerdir?

evde bakımEvde bakım maaşlarıyla ilgili hala çok soru sorulduğunu ve bazı ayrıntıların da yanlış bilindiğini görüyorum. Bu sorulardan ve yanlış bilinenlerden yola çıkarak konu hakkında yazmak istedim, umarım faydalı olur.

Özellikle sosyal medyada okuduğum yanlış söylemlerden biri bu paranın her engelinin hakkı olduğuna dairdir. Maalesef bu paralar sadece bakıma muhtaç ve geliri düşük olan engellilerin bakımlarının yapılması için ödenen bir ücrettir. Nerden nasıl yayıldığını bilmediğim diğer yanlış söylemler ise bakım ücretlerinin UNİCEF, BM ya da zengin iş adamları tarafından karşılandığıdır. Böyle bir şey yok, bu ücretler devlet tarafından karşılanmaktadır. Ayrıca her ne kadar bakım “maaşı/aylığı” dense de bu engellinin yaşadığı hanedeki gelirin düşük olduğu için engellinin bakımının yapılabilmesi için verilen yardımdır. Hatta bu sebepten dolayı bankalar bile bakım parasını gelir olarak hesaplamaz.

Evde bakım aylığına hak kazanmak için başlıca şu 3 şart aranmaktadır:

  1. Ağır engelli olduğunu belirten sağlık kurulu raporu
  2. Bakıma muhtaçlık kriterinin olması
  3. Gelir kriterlerinin uygun olması

Şimdi bu şartları biraz açalım:

1. Tam teşekküllü bir hastanenin sağlık kurulu tarafından düzenlenmiş engel oranının en az %50 olan ve “ağır engelli” bölümünde “evet” yazan rapor gerekmektedir. Ağır engelli, günlük hayatını başkasının yardımı olmadan devam edemeyeceğine sağlık kurulu tarafından karar verilen kişileri belirtir.

Küçük çocuklar zaten başkasının yardımına muhtaç oldukları için yaşıtlarına göre gerilik ancak yaşları ilerledikçe net olarak kendini göstermektedir, erken yaşta alınan sağlık kurulu raporlarında engel oranının tespitinde zorluk yaşanabiliyor. Bu sebepten de genelde küçük çocukların raporları süresiz değil de 1 ve ya 2 senelik veriliyor ve ağır engelli ibaresi de genelde işaretlenmiyor.

2. Bakıma muhtaç engelli, yeme, içme, tuvalet, banyo gibi her türlü ihtiyaçlarını tek başına yerine getirmekte zorlanan ya da hiç yerine getiremeyen ve hayatını devam ettirmek için sürekli başkasının yardımına ve bakımına ihtiyaç duyan kişidir.

3.Gelir kriteri: Engellinin bulunduğu hanedeki tüm yaşayanların kişi başı geliri net asgari ücretin 3/2′ü geçmemesi gerekmektedir, bu tutar 2013 yılının 2. yarısı (temmuz-aralık) için 487,52 TL dir. Kişi başı gelirin tespiti için bakmakla yükümlü engelli olduğu hanede sürekli ikamet eden kişilerin her ne ad altında olursa olsun gelirleri toplanır ve hanede yaşayan kişi sayısına bölünür.

Ancak bakmakla yükümlü olmadığı engelliye bakanlar için, mesela engelli kardeşine bakanlar için hanedeki tüm gelir dikkate alınmaz sadece engellinin kendisine ait gelirlerin net asgari ücretin 3/2′ü geçmemesi gerekmektedir. (Bu konu ile resmi Görüş yasızı: http://www.eyh.gov.tr/upload/Node/8185/files/GORUS_36.pdf )

Bu üç şartı uygunsa evde bakım parası için ikamet ettiğiniz yerde varsa Aile ve Sosyal Politikalar İlçe Müdürlüğüne yoksa İl Müdürlüğüne engellinin yakını tarafından müracaat edilir, engellinin kendisinin gitmesine/götürülmesine gerek yoktur. Bakım parasının bağlanabilmesi için aşağıdaki belgeler istenecektir. Bunları bilgi amaçlı yazıyorum ilk müracaatta götürmenize gerek yoktur.

  • Ağır engelli olduğunu belirten sağlık kurulu raporunun fotokopisi
  • Engellinin ve bakıcının kimlik fotokopisi
  • Engellinin 2 adet vesikalık fotoğrafı
  • Hane halkı kimlik bildirim formu (Muhtarlıktan alınacak)
  • Gelir Durumuna ilişkin beyan belgesi ve evde çalışan veya emekli olan herkesin maaş bordrosu.
  • Engellinin ve bakmakla yükümlü olduğu aynı hanede yaşayan kişilerin malvarlıkları varsa, tapu veya ruhsat fotokopileri
  • Engellinin varsa öğrenim durumunu gösteren belge
  • Engellinin anne babası boşanmış ise boşanma kararının fotokopisi
  • Engellinin vasisi varsa, vasi atanmasına ilişkin mahkeme kararı fotokopisi

Bu evraklar dışında Aile ve Sosyal Politikalar İl/İlçe Müdürlüğünde oluşturulan bakım hizmetleri değerlendirme heyeti ev ziyareti yapar ve engellinin muhtaçlık durumunu yerinde inceleyip rapor hazırlar. Tüm incelemeler sonucunda engellinin şartları yerine getirdiği tespit edilen engelli için evde bakım ücreti bağlanır. Bakım ücreti bakım hizmetinin verilmesini takip eden ay içinde il müdürlüğü tarafından engelliye bakan yakınına ödenir. Bu ücret 2013 senesinin 2. yarısı için 731,29 TL olarak belirlenmiştir.

Ev ziyareti yapan heyetin engellinin bakıma muhtaçlık kriterine uygun olmadığı veya verilen bilgilerin yanlış olduğu sonucuna varması durumunda evde bakım ücreti talebi red edilir. Bu sonuç en geç 1 ay içinde yazılı olarak müracaat eden kişiye bildirilir. Red cevabına müracaatın yapıldığı İl/İlçe Müdürlüğüne yazılı olarak itiraz edilebilir. Bu durumda farklı kişilerin olduğu bir heyet görevlendirilir ve onun kararı nihai karardır.

Kimler bakıcı olabilir?
Evde bakım ücretinden yararlanabilmek için engelli kişiye bakacak olan kişi ile engelli akraba olmak zorundadır, akrabası yoksa mahkemece tayin edilen vasisi bakıcı olabilir. Engelliye bakıcı olacak kişilerin engelliyle aynı adreste ikamet etmesi şarttır.

Ancak bakıma muhtaç engelliye aynı adreste bakacak akraba veya vasisi olmaması durumunda bakım hizmetleri değerlendirme heyetinin de bakım hizmetinin verilmesinde sorun veya yetersizlik olmayacağına kanaat getirmesi şartıyla, bakım hizmeti her gün rahatlıkla gelinip gidilebilecek yakınlıktaki farklı adreste bulunan akraba ya da vasi tarafından da verilebilir. Bu durumda engellinin 24 saat içindeki tüm ihtiyaçlarının giderilmesi ve bakıcının fiilen en az 8 saat engelliyle birlikte olması gerekmektedir.

Bir bakıcı birden fazla engelliye bakabilir mi?
Bir bakıcı en fazla 2 engelliye bakabilir ve her ikisi için de ayrı ayrı bakım ücreti alır. Aynı hanede bakıma muhtaç daha fazla engellinin bulunması ve onlar için de bakım ücreti alabilmek için ayrı bir bakıcının daha olması gerekmektedir.

Engellinin ve ya bakıcısının sosyal güvencesi olması evde bakım ücreti almasına engel midir?
Bu soruyu cevaplayabilmek için ayrıntılara bakmak lazım. Hem engelli hem de bakıcısı çalışmayıp bakmakla yükümlü olduğu kişiler üzerinden sosyal güvencesi (ssk, bağkur, emekli sandığı) varsa evde bakım ücreti alınmasına engel değildir.

Engelli çalışıyorsa ve bakıcısı ona iş yerine gidiş gelişte ve iş yerinde eşlik ediyorsa, gelir kriteri de uygunsa bakım parası bağlanır. Ancak engelli tek başına işe gidiyor ve bakıcısı olmadan çalışabiliyorsa, gelir kriteri uygun dahi olsa bu durum bakım parasının bağlanmasına engel teşkil edebilir.

Bakıcı engellinin bakımını aksatmayacak şekilde ve gelir kriterini aşmadığı sürece evde bir iş yapması, bu işten dolayı sosyal güvencesi bile olsa bakım parası almasına engel teşkil etmez.

Mal varlıkları ve birikmiş para evde bakım parası bağlanmasına engel midir?
Engellinin ve bakmakla yükümlü yakınlarının birlikte yaşadıkları ev ve kullandıkları araba evde bakım parsı alınmasına engel değildir. Ancak kiraya verilmiş başka bir gayrimenkul varsa kira gelir olarak hesaplanır. Gelir kriteri aşılmadığı sürece bakım parası alınmasına engel değildir.

Engellinin veya hanede yaşayan bakmakla yükümlü olduğu kişilerin bankada birikmişleri varsa, aylık faiz/kar gelir olarak hesaplanır ve gelir kriteri aşılmadığı sürece sorun olmaz.

İkametgah ve gelir durumuyla ilgili değişiklikler
İkametgah değişikliğini 15 gün içerisinde, gelir durumundaki değişiklikleri de 3 ay içerisinde bildirme zorunluluğu vardır. Bu süre aşıldığında evde bakım parası kesilir. Tekrar bağlanabilmesi için ilk müracaat gibi kabul edilir. Arada ödenmeyen aylar geriye dönük ödenmez. (Yaşanan bazı sorunlardan dolayı bu gibi değişiklikleri beklemeden hemen bildirilmesini tavsiye ederim.)

İkamet değişikliği başka bir ile olacaksa, evde bakım parası aldığınız ilin bağlı olduğu il müdürlüğene yeni taşınacağınız adresi ve tarihi bildirir dilekçe verilmesi gerekmektedir. Bu durumda dosya yeni ikametin bulunduğu ildeki müdürlüğe yollanır. İlk müracaattaki belgeler tekrar istenir ve evde bakım parası verilmesi uygun bulunması durumunda işlemlerin bitimine kadar ödenmeyen ücretler geriye dönük ödenir.

Sağlık kurulu raporu süresi bittiğinde ne olur?
Evde bakım parasının kesilmesine sıkça neden olan sebeplerden biri de süreli olan sağlık kurulu raporlarıdır. Bu konuda istenmeyen sürprizler yaşamamak için 1 ya da 2 senelik düzenlenen sağlık kurulu raporlarının süresi bitmeden önce yeni rapor çıkarılmalı ve fotokopisi Aile ve Sosyal Politikalar İl/İlçe Müdürlüğüne teslim edilmelidir.

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Özürlü ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 2012/24 sayılı genelgenin 2. maddesinde rapor süresi bittiği için durdurulan evde bakım ücreti ibraz edilen yeni raporun yönetmelik hükümlerine uygun olması halinde evde bakım ücretinin iki raporun arasındaki süreyi de kapsayacak şekilde geriye dönük ödenmesi gerektiğini belirtiyor.

Bakıma muhtaç engellinin vefat durumu
Bakıma muhtaç engellinin vefat durumunu da en geç 15 gün içerisinde bildirme zorunluluğu vardır. Aksi halde hukuki işlemler başlatılır.

Tahmin ettiğimden daha uzun bir yazı oldu, umarım okurken sıkılmamışınızdır. Elimden geldiğince, dilimin döndüğünce anlaşılır yazmaya çalıştım. Yine de bu konuyla ilgili aklınıza takılan sorularınız olursa lütfen yorum kısmına yazmaktan çekinmeyiniz.

21.10.2013 ilave not:
Sevgili okurlar evde bakım maaşıyla ilgili sizlerden çok fazla soru geliyor. Bazı yorumlarda beni Aile ve Sosyal Politikalarda çalışan biri olduğumu düşünenler bile olduğunu görüyorum. Ben engelli çocuğu olan bir anneyim sadece, tek farkım belki yönetmelikleri okuduğum zaman anlayabilmemdir.  Lütfen soru sormadan önce yazımı dikkatlice okuyun, gerçekten anlayamadığınız yerler için soru sorun. Ayrıca doğrudan bağlı bulunduğunuz Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüklerine de telefonla ulaşabilirsiniz. Bu telefonları öğrenmek için lütfen -> tıklayın

Evde bakım hizmetlerini de kapsayan ilgili yönetmelik

Evde bakım hizmetleri ek genelge 2012/24

Evde bakım hizmetleri ek genelge 2013/08

Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüklerin web site adreslerine ulaşmak için tıklayın

About these ads

131 Yanıt to “Evde bakım maaşı kimlere bağlanır, şartları nelerdir?”

  1. ozan alptekin Says:

    Özlem hanim saygilar bu gelir kriteri hakkinda bilgi istiyorum 2011 yilinin eylul ayinda baglanan maasimiz daki kriter uyuyodu subat 2013 de maas yukseldi ve haberimiz olmadigindan basvurmadik ne yapabiliriz birde su an mass 1020 tl babamla ben tekiz bilgi verin lutfen

    • Özlem Yıldırım Şeker Says:

      Ozan bey eksik bilgi vermişiniz, anladığım kadarıyla cevaplamaya çalışayım sorunuzu. Aynı hanede sadece siz ve babanız kalıyorsanız kişi başı geliriniz asgari ücretin 3/2 sini (şu an için 487 tl civarında) geçtiği için evde bakım parası alamazsınız maalesef.

  2. emine Says:

    öncelikle sizlere teşekkür ederim bizleri bilgilendirdiğiniz için benim bir kaç tane sorum olacaktı size . Benim dedem 2002 den beri yatağa bağımlı şeker hastası ayağının birini 2002 de diğer ayağını da 4 5 yıl sonra kaybetti. ve 2002 den beri yatağa mahkum iki dayım birer ay ara ile bakımını yapıyor biri çiftçi biride emekli 2 3 kez bakım ücreti için başvuruda bulundular fakat dosyaları her seferinde kabul edilmedi.ve anneannem de yatalak ikisine beraber bakıyorlar sizce bakım ücreti alabilirler mi? yada almaları için şartlar şimdiden teşekkür ederim ikisi de 85 aşkın yaştalar.

    • Özlem Yıldırım Şeker Says:

      Evde bakım parası için hangi şartların gerektiğini yazımda belirttim zaten. Sizin durumunuzda müracaatınızın kabul edilmemesinin sebebi sanırım bakılacak olan kişilerin yanında sürekli bir bakıcının bulunmamasından kaynaklanıyordur. evde bakım parası sadece 1 kişiye verilir.

  3. bilal deniz Says:

    selamlar
    kızım akalazya hastası 2 yıldır tedavi görüyor yüzde 50 raporu var ama agır özürlü kısmı hayır yazıyor kızım iyilesmsdi ne yapmam lazım bakıcı ması almak ıcın

    • Özlem Yıldırım Şeker Says:

      A.S.
      Engelli bakım parası alabilmek için yazımda da belirttiğim gibi 3 kriterin yerine getirilmesi lazım. Bunlardan biri olan ağır engelli ibaresi olan sağlık kurulu raporunuz olsa bile bakıma muhtaçlık ve gelir kriteri de belirttiğim gibi olması lazım.

      • mustafa Says:

        ozlem hanim babannem bakima ihtiyaci var fakat evde abim babam ben hep beraber yasiyoruz bizler calisiyoruz erkekler annme babanneme bakiyor 3kisinin geliri var annem 54 yasinda bakici ayligi ala bilirmi sayilar.

        • Özlem Yıldırım Şeker Says:

          Hanedeki toplam geliri belirtmediğiniz için net cevap veremicem sorunuza ama muhtemelen belirtilen gelir kriterinin üstüde olduğunuzu için bakım parası alamazsınız.

  4. ozan Says:

    Merhaba benim konum evde bakim parasi van depreminden sonra antalyaya babam dializ hastasi oldugundan tedavi amacli geldik ve ikamet adresimiz van ilinde bulunmakta sosyal hizmetlerden aradilar ve adres de bulamadik dediler ne yapabiliriz lutfen yardim edin..saygilarimla

    • Özlem Yıldırım Şeker Says:

      Merhaba
      Resmi ikametgah adresinizden uzun süre uzak kalacağınız zaman bunu sosyal hizmetere bildirmeniz lazım. Bakım parasının kesilip kesilmediğini yazmamışınız ama kesildiğini varsayarsak bir dilekçeyle durumunuzu sosyal hizmetlere bildirmenizi tavsiye edicem bir an önce. Muhtemelen sizden bazı evrakları tekrar isteyeceklerdir.

  5. ertugrul Says:

    oncelıkle ıyıgunler benım cocum 100 92 raporu ver ve ben 850 tl maas almaktayım ve evde toplam 5 kısıyız maas alabılırmıyız nerelere bas vurmamız lazım yardımcı olursanız sevınırım sımdıden tesekkurler

    • Özlem Yıldırım Şeker Says:

      Size de iyi günler dilerim
      Muhtemelen alabilirsiniz bakım parası. Bunun için bağlı bulunduğunuz Aile ve Sosyal Politikalar İl ya da İlçe Müdürlüğüne baş vurmanız gerekiyor.


Yorumlar kapalı.

Takip Et

Her yeni yazı için posta kutunuza gönderim alın.

Diğer 34 takipçiye katılın

%d blogcu bunu beğendi: